บทความนี้เป็นตอนที่ 5 ของซีรีส์ “บริษัทไทยขยายธุรกิจสู่ญี่ปุ่น” ทั้งหมด 6 ตอน ผู้อ่านที่ผ่านตอนที่ 1 (รูปแบบการเข้าตลาด) ตอนที่ 2 (กฎหมายควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ) ตอนที่ 3 (การจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท) และตอนที่ 4 (วีซ่า Business Manager) จะเผชิญกับประเด็นภาษีในระยะดำเนินการ บทความนี้อ้างอิงข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะ ณ เดือนเมษายน 2026 ครอบคลุมโครงสร้างภาษีของบริษัทย่อยญี่ปุ่น อัตราจำกัดตามอนุสัญญาภาษีซ้อนญี่ปุ่น-ไทย ราคาโอน กฎ Specified New Establishment Corporation ภาษีต่ำสุดทั่วโลก และประเด็นในฝั่งไทย
ข้อสังเกตสำคัญ กฎหมายภาษีมีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงบ่อยกว่ากฎหมายสาขาอื่น บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายภาพรวมของระบบ สำหรับอัตราภาษี อัตราจำกัดตามอนุสัญญา เกณฑ์ กำหนดเวลา และแบบแสดงรายการเฉพาะ กรุณาปรึกษาสำนักงานภาษีและผู้สอบบัญชีภาษี/CPA
ภาพรวมประเด็นในตอนที่ 5
ประเด็นภาษีที่บริษัทย่อยในญี่ปุ่นซึ่งถือหุ้นโดยบริษัทแม่ในไทยจะพบในระยะดำเนินการ แบ่งได้เป็น 7 ชั้น
- โครงสร้างภาระภาษีของบริษัทย่อยญี่ปุ่น — ภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีเงินได้นิติบุคคลส่วนท้องถิ่น ภาษีผู้พำนัก ภาษีกิจการ ภาษีกิจการพิเศษ
- การจ่ายเงินให้บริษัทแม่ไทยและภาษีหัก ณ ที่จ่าย — เงินปันผล ดอกเบี้ย ค่าสิทธิ ค่าบริการ และอนุสัญญาภาษีซ้อนญี่ปุ่น-ไทย
- การเก็บภาษี PE หากเลือกรูปแบบสาขา — สำหรับผู้ที่เลือกสาขาในตอนที่ 1
- การควบคุมรายการระหว่างบริษัทในเครือ — ราคาโอน เงินบริจาค Thin Capitalization Earnings Stripping
- กฎ Specified New Establishment Corporation ตามภาษีการบริโภค — ประเด็นเฉพาะของบริษัทย่อย 100% ของบริษัทแม่ไทยขนาดใหญ่ (แก้ไขตุลาคม 2024)
- ภาษีต่ำสุดทั่วโลก (Pillar 2) — กลุ่มบริษัทข้ามชาติที่มีรายได้รวม 750 ล้านยูโรขึ้นไป
- ประเด็นในฝั่งไทย — การเก็บภาษีเงินปันผลรับ เครดิตภาษีต่างประเทศ ราคาโอนของไทย
1. โครงสร้างภาระภาษีของบริษัทย่อยญี่ปุ่น
บริษัทย่อยที่จัดตั้งในญี่ปุ่นเป็นนิติบุคคลในประเทศ (Domestic Corporation) และโดยหลักจะถูกเก็บภาษีจากรายได้ทั่วโลก (มาตรา 4 และ 5 พระราชบัญญัติภาษีนิติบุคคล) ภาษีหลัก 5 ประเภทที่ต้องรับภาระ ได้แก่
ตารางที่ 1: ภาษีหลักของบริษัทย่อยในญี่ปุ่น
| ภาษี | หน่วยงาน | ฐานภาษี | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| ภาษีเงินได้นิติบุคคล | รัฐบาลกลาง | รายได้ในแต่ละรอบบัญชี | อัตราหลัก + อัตราลดสำหรับ SME (รายได้ไม่เกิน 8 ล้านเยน) |
| ภาษีเงินได้นิติบุคคลส่วนท้องถิ่น | รัฐบาลกลาง | สัดส่วนของจำนวนภาษีเงินได้นิติบุคคล | เพื่อการปรับสมดุลทรัพยากรท้องถิ่น |
| ภาษีผู้พำนัก (จังหวัด/เทศบาล) | ท้องถิ่น | ส่วนภาษีเงินได้นิติบุคคล + ส่วนเหมาจ่าย | แต่ละท้องถิ่นอาจใช้อัตราเกิน |
| ภาษีกิจการ | ท้องถิ่น | ส่วนรายได้ (บริษัทใหญ่เก็บส่วนมูลค่าเพิ่มและส่วนทุนเพิ่มเติม) | บริษัททุน 100 ล้านเยนขึ้นไปต้องเสียภาษีตามมาตรฐานภายนอก |
| ภาษีกิจการพิเศษ | รัฐบาลกลาง | เทียบเท่าส่วนรายได้ของภาษีกิจการ | ยื่นและชำระร่วมกับภาษีกิจการ |
อัตราภาษีที่แท้จริงรวมรัฐกลาง+ท้องถิ่นโดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 30% แต่จะแตกต่างกันตามขนาดทุน ที่ตั้งสำนักงานใหญ่ รอบบัญชี และการแก้ไขกฎหมายภาษี อัตราลด SME (มาตรา 42-3-2) เป็นมาตรการชั่วคราวที่ขยายซ้ำ ๆ ดังนั้นการมีผลใช้ อัตรา และระยะเวลาต้องตรวจสอบล่าสุดทุกครั้ง
ตัวเลขอัตราภาษีเฉพาะอาจเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา กรุณายืนยันอัตราล่าสุดกับสำนักงานภาษีหรือผู้สอบบัญชีภาษี
2. การจ่ายเงินให้บริษัทแม่ไทยและอนุสัญญาภาษีซ้อนญี่ปุ่น-ไทย
2-1 โครงสร้าง 2 ชั้นระหว่างกฎหมายภายในและอนุสัญญา
เงินที่บริษัทย่อยญี่ปุ่นจ่ายให้บริษัทแม่ไทย (ในมุมมองญี่ปุ่นถือเป็นนิติบุคคลต่างประเทศ/ผู้ไม่มีถิ่นฐาน) ที่เข้าข่ายรายได้ที่มีแหล่งที่มาในประเทศญี่ปุ่นตามมาตรา 161 พ.ร.บ. ภาษีเงินได้ ผู้จ่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 212 และต่อจากนั้น
อัตราหัก ณ ที่จ่ายเป็นโครงสร้าง 2 ชั้น
- อัตราตามกฎหมายภายใน — กำหนดค่อนข้างสูง
- อัตราจำกัดตามอนุสัญญาภาษีซ้อนญี่ปุ่น-ไทย (มาตรา 10 เงินปันผล มาตรา 11 ดอกเบี้ย มาตรา 12 ค่าสิทธิ) — จำกัดอัตราหากกฎหมายภายในสูงกว่า
2-2 กรอบของอนุสัญญาภาษีซ้อนญี่ปุ่น-ไทย
อนุสัญญาที่ใช้บังคับปัจจุบันคือ “อนุสัญญาระหว่างประเทศญี่ปุ่นและราชอาณาจักรไทยเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อนและการป้องกันการเลี่ยงรัษฎากรในส่วนที่เกี่ยวกับภาษีเก็บจากเงินได้” (ลงนาม 7 เมษายน 1990 มีผลบังคับ 24 สิงหาคม 1990) สามารถตรวจสอบต้นฉบับ (ภาษาญี่ปุ่น อังกฤษ ไทย) ได้จากฐานข้อมูลอนุสัญญาของกระทรวงการต่างประเทศและรายชื่ออนุสัญญาภาษีของกระทรวงการคลัง
| มาตรา | หัวข้อ | สาระสำคัญ |
|---|---|---|
| มาตรา 5 | สถานประกอบการถาวร (PE) | นิยาม PE (สาขา, PE ก่อสร้าง, PE ตัวแทน) |
| มาตรา 7 | เงินได้จากการประกอบธุรกิจ | หลักการเก็บภาษีเงินได้ที่อ้างอิง PE |
| มาตรา 10 | เงินปันผล | อัตราจำกัด (แตกต่างตามสัดส่วนการถือหุ้น) |
| มาตรา 11 | ดอกเบี้ย | อัตราจำกัด (มียกเว้นเฉพาะสำหรับสถาบันการเงิน) |
| มาตรา 12 | ค่าสิทธิ | อัตราจำกัด (ค่าตอบแทนลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร Know-How) |
| มาตรา 22 | การขจัดภาษีซ้อน | เครดิตภาษีต่างประเทศในฝั่งไทย |
| มาตรา 24 | กระบวนการตกลงร่วมกัน | การปรึกษาทวิภาคีในข้อพิพาท Transfer Pricing |
2-3 การปรับใช้อัตราจำกัดและ “หนังสือแจ้งใช้สิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อน”
ในการปรับใช้อัตราจำกัดของอนุสัญญา จะต้องยื่น “หนังสือแจ้งใช้สิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อน” ต่อสำนักงานภาษีในเขตก่อนวันจ่ายเงิน (พ.ร.บ. ระเบียบพิเศษเพื่อการบังคับใช้อนุสัญญาภาษี) หากไม่ยื่น ต้องหัก ณ ที่จ่ายตามอัตรากฎหมายภายใน แบบฟอร์มแยกตามประเภทเงินปันผล/ดอกเบี้ย/ค่าสิทธิ ตรวจสอบแบบล่าสุดที่เว็บไซต์สำนักงานภาษีแห่งชาติ
ตารางที่ 2: ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อจ่ายให้บริษัทแม่ไทย (แนวคิดรวม)
| ประเภทการจ่าย | กฎหมายภายใน | อนุสัญญาภาษีซ้อน | ประเด็นปฏิบัติ |
|---|---|---|---|
| เงินปันผล | อัตรากฎหมายภายในตามมาตรา 212 และต่อจากนั้น | อัตราจำกัดมาตรา 10 (แตกต่างตามสัดส่วนถือหุ้น) | ยื่นหนังสือแจ้งก่อนจ่าย ตรวจสอบเงื่อนไขสัดส่วนถือหุ้น |
| ดอกเบี้ย | เช่นเดียวกัน | อัตราจำกัดมาตรา 11 (มียกเว้นสำหรับสถาบันการเงิน) | ตรวจเงื่อนไขสำหรับดอกเบี้ยกู้ระหว่างบริษัทแม่-ลูก |
| ค่าสิทธิ | เช่นเดียวกัน | อัตราจำกัดมาตรา 12 | แบ่ง Know-How เครื่องหมายการค้า ลิขสิทธิ์ ให้สอดคล้องกับสัญญาอนุญาตใช้สิทธิ |
| ค่าบริการ | ตามกรณี | มาตรา 5 และ 7 | ประเด็นหลักคือการพิจารณาว่าเข้าข่าย PE หรือไม่ |
อัตราจำกัดเฉพาะ (%) และเกณฑ์สัดส่วนการถือหุ้นหรือสถาบันการเงินของแต่ละมาตรา ควรตรวจสอบจากต้นฉบับอนุสัญญาหรือสอบถามผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี ควรตรวจสอบการปรับเปลี่ยนโดยพิธีสารแก้ไขและอนุสัญญาพหุภาคี BEPS (MLI) ด้วย แบบฟอร์มหนังสือแจ้งดูได้ที่หน้า “หนังสือแจ้งใช้สิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อน” ของสำนักงานภาษีแห่งชาติ
2-4 ผลกระทบของ MLI
อนุสัญญาพหุภาคีเพื่อการบังคับใช้มาตรการ BEPS (MLI) นำเงื่อนไขLimitation on Benefits (LOB) Principal Purpose Test (PPT) และการขยายนิยาม PEมาใช้กับอนุสัญญาภาษีซ้อนแบบเหมารวม ญี่ปุ่นมอบสัตยาบันในปี 2018 ส่วนไทยในปี 2022 วันมีผลและบทที่ใช้กับอนุสัญญาภาษีซ้อนญี่ปุ่น-ไทยต้องตรวจสอบจากกระทรวงการต่างประเทศและ OECD ที่ล่าสุด สิทธิประโยชน์ตามอนุสัญญา (เช่น อัตราจำกัด) อาจถูกปฏิเสธภายใต้ PPT หากการได้รับสิทธิประโยชน์เป็นวัตถุประสงค์หลัก ของการจัดโครงสร้าง
3. การเก็บภาษี PE หากเลือกรูปแบบสาขา
หากผู้อ่านเลือกรูปแบบสาขาในตอนที่ 1 บริษัทแม่ไทย (นิติบุคคลต่างประเทศ) จะมีสถานประกอบการถาวร (PE) ในญี่ปุ่น เมื่อเข้าข่ายนิยาม PE ตามมาตรา 5 ของอนุสัญญาภาษีซ้อน เงินได้ที่อ้างอิง PE จะถูกเก็บภาษีในญี่ปุ่นตามมาตรา 7 ของอนุสัญญา โดยใช้วิธีเดียวกันกับนิติบุคคลในประเทศ (มาตรา 141-142 พ.ร.บ. ภาษีนิติบุคคล)
สำนักงานผู้แทนตราบใดที่ทำกิจกรรมเตรียมการ/เสริม เช่น สำรวจตลาดและรวบรวมข้อมูล จะไม่เป็น PE แต่หากทำหน้าที่เป็นตัวแทนทำสัญญาหรือดำเนินกิจกรรมหลักของสำนักงานใหญ่ อาจถูกพิจารณาเป็น PE ตัวแทนหรือ PE บริการ
4. การควบคุมรายการระหว่างบริษัทในเครือ — Transfer Pricing และเงินบริจาค
4-1 Transfer Pricing (มาตรา 66-4 พ.ร.บ. มาตรการพิเศษว่าด้วยภาษีอากร)
รายการระหว่างบริษัทแม่ไทยและบริษัทย่อยญี่ปุ่นเป็นรายการกับบริษัทในเครือต่างประเทศ ต้องดำเนินการที่ราคาตลาดอิสระ (Arm’s Length Price: ALP) ตัวอย่างทั่วไป ได้แก่ การซื้อขายสินค้า/วัตถุดิบ ค่าบริหารจัดการ ค่าบริการเทคนิค ค่าสิทธิ และเงินกู้ระหว่างบริษัทแม่-ลูก
ตารางที่ 3: ภาระเอกสาร Transfer Pricing (แนวคิด)
| เอกสาร | สาระ | ขอบเขต |
|---|---|---|
| Local File | การวิเคราะห์ ALP รายรายการ | จัดทำพร้อมกันเมื่อรายการกับบริษัทในเครือต่างประเทศเกินมูลค่าที่กำหนด |
| Master File | โครงสร้างและภาพรวมธุรกิจของกลุ่มบริษัทข้ามชาติ | กลุ่มบริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ |
| CbCR | รายงานรายประเทศ | เช่นเดียวกัน |
เกณฑ์มูลค่าและขอบเขตเฉพาะต้องตรวจสอบล่าสุดจาก พ.ร.บ. มาตรการพิเศษว่าด้วยภาษีอากร กฎกระทรวง และประกาศของสำนักงานภาษีแห่งชาติ
4-2 เงินบริจาคแก่บริษัทในเครือต่างประเทศไม่หักรายจ่าย (มาตรา 37(7) พ.ร.บ. ภาษีนิติบุคคล)
การโอนผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจให้บริษัทแม่ไทยโดยไม่มีค่าตอบแทน (เช่น เงินกู้ปลอดดอกเบี้ย ขายต่ำกว่าราคา ปลดหนี้ ค่าสิทธิที่สูงเกินจริงโดยไม่มีการตอบแทน) ถือเป็นเงินบริจาคแก่บริษัทในเครือต่างประเทศ ไม่สามารถหักรายจ่ายได้ทั้งจำนวน การเก็บภาษี Transfer Pricing และเงินบริจาคใช้บังคับแยกกัน
4-3 Thin Capitalization และ Earnings Stripping
- Thin Capitalization (มาตรา 66-5): หากหนี้สินจากผู้ถือหุ้นต่างประเทศที่ควบคุมเกินอัตราส่วนหนี้ต่อทุนกำหนด ดอกเบี้ยจ่ายส่วนเกินจะไม่สามารถหักรายจ่ายได้
- Earnings Stripping (มาตรา 66-5-2): หากค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยสุทธิเกินเกณฑ์ EBITDA ส่วนเกินจะไม่สามารถหักรายจ่ายได้
เงินกู้ระหว่างบริษัทแม่-ลูกที่มากเกินจากบริษัทแม่ไทยอาจขัดทั้งสองกฎ จึงต้องออกแบบสัดส่วนทุน-หนี้ อัตราดอกเบี้ย และระดับ EBITDA อย่างรอบคอบ
5. กฎ Specified New Establishment Corporation (ประเด็นสำคัญ)
นี่คือประเด็นที่ส่งผลกระทบทางปฏิบัติมากที่สุดสำหรับบริษัทย่อย 100% ของบริษัทแม่ไทยขนาดใหญ่ (ระดับ CP / SCB / PTT / Charoen Pokphand / Siam Cement)
5-1 กรอบการยกเว้นภาษีการบริโภค
มาตรา 9 ของ พ.ร.บ. ภาษีการบริโภค ยกเว้นผู้ประกอบการที่มียอดขายในรอบฐาน (ปีบัญชีก่อนปีก่อน) ไม่เกิน 10 ล้านเยน บริษัทใหม่ไม่มีรอบฐาน จึงใช้บทบัญญัติพิเศษ
5-2 บทบัญญัติบริษัทใหม่ (มาตรา 12-2)
บริษัทใหม่ที่มีทุนจดทะเบียน 10 ล้านเยนขึ้นไป ณ วันเริ่มรอบบัญชี ต้องเสียภาษีการบริโภคในช่วง 2 รอบหลังจัดตั้ง
5-3 กฎ Specified New Establishment Corporation (มาตรา 12-3) — แก้ไขตุลาคม 2024
หากผู้ที่ครอบคลุมเงื่อนไขเฉพาะและนิติบุคคลในเครือ (≒ กลุ่มบริษัทแม่ขนาดใหญ่) ถือหุ้นเกิน 50% ของบริษัทใหม่โดยตรงหรือโดยอ้อม บริษัทใหม่จะเป็นผู้เสียภาษีตั้งแต่รอบแรก
ตั้งแต่รอบบัญชีที่เริ่มในหรือหลัง 1 ตุลาคม 2024 เกณฑ์ได้รับการขยาย
| เกณฑ์ | ก่อนการแก้ไข | หลังการแก้ไข (รอบที่เริ่ม 1 ต.ค. 2024 เป็นต้นไป) |
|---|---|---|
| ยอดขายต้องเสียภาษีของผู้ตรวจสอบ | ยอดขายในช่วงเทียบเท่ารอบฐานเกิน 500 ล้านเยน | เช่นเดียวกัน |
| เกณฑ์ใหม่ที่เพิ่ม | — | ยอดขาย รายได้ และรายได้อื่นรวมของผู้ตรวจสอบเกิน 5,000 ล้านเยน (รวมรายได้ต่างประเทศ) |
ประเด็นสำคัญคือ มีการเพิ่มเกณฑ์ใหม่รายได้รวมเกิน 5,000 ล้านเยนรวมถึงต่างประเทศ กลุ่มไทยขนาดใหญ่อย่าง CP SCB และ PTT ที่ระดับงบรวมเกิน 5,000 ล้านเยนได้สบายๆ บริษัทย่อยที่ถือหุ้น 100% ในญี่ปุ่นจึงมีโอกาสสูงมากที่จะเป็นผู้เสียภาษีการบริโภคตั้งแต่รอบแรก
5-4 ความสอดคล้องกับระบบ Qualified Invoice
ตามที่ได้อธิบายในตอนที่ 3 การลงทะเบียนเป็น Qualified Invoice Issuer ในทางปฏิบัติทำใกล้กับวันจัดตั้งเนื่องด้วยเหตุผลทางคู่ค้า เมื่อบริษัทใหม่ถูกพิจารณาเป็น Specified New Establishment Corporation และต้องเสียภาษีตั้งแต่ปีแรก เหตุผลของการลงทะเบียนยิ่งชัดเจน
ตารางที่ 4: ลำดับการพิจารณาภาระภาษีการบริโภค
[บริษัทย่อยในญี่ปุ่น 100% ที่จัดตั้งใหม่ของบริษัทแม่ไทย]
│
▼
[Q1: ทุนจดทะเบียน 10 ล้านเยนขึ้นไป?]
├ ใช่ → ผู้เสียภาษี (มาตรา 12-2)
└ ไม่ ─┐
▼
[Q2: ผู้ตรวจสอบ (บริษัทแม่ ฯลฯ) มีรายได้รวมเกิน 5,000 ล้านเยน?]
├ ใช่ → ผู้เสียภาษี (มาตรา 12-3 — Specified New Establishment Corporation)
└ ไม่ → โดยทั่วไปได้รับยกเว้น (อยู่ภายใต้กฎรอบฐาน 10 ล้านเยน)
สำหรับเงื่อนไขโดยละเอียด (ขอบเขตของผู้ตรวจสอบ วิธีรวมรายได้ ขอบเขตของนิติบุคคลในเครือ) กรุณายืนยันล่าสุดจากสำนักงานภาษีแห่งชาติ No.6503 และมาตรา 12-3 พ.ร.บ. ภาษีการบริโภค พร้อมประกาศที่เกี่ยวข้อง
6. ภาษีต่ำสุดทั่วโลก (GloBE / Pillar 2)
ภาษีต่ำสุดทั่วโลกที่ตกลงกันในกรอบ BEPS Inclusive Framework ของ OECD/G20 ถูกบัญญัติในญี่ปุ่นเป็นมาตรา 82 และต่อจากนั้นของ พ.ร.บ. มาตรการพิเศษว่าด้วยภาษีอากร โดยกฎ Income Inclusion Rule (IIR) มีผลบังคับใช้กับรอบบัญชีที่เริ่มในหรือหลัง 1 เมษายน 2024
ตารางที่ 5: ขอบเขต Pillar 2 / GloBE
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ขอบเขต | นิติบุคคลในเครือของกลุ่มบริษัทข้ามชาติที่กำหนด |
| เกณฑ์รายได้รวมที่งบรวม | รายได้รวมในงบรวม 750 ล้านยูโรขึ้นไป (สำเร็จใน 2 จาก 4 รอบบัญชีก่อนหน้า) |
| อัตรามาตรฐาน | รับประกันอัตราภาษีที่แท้จริง 15% ต่อประเทศ |
| วันบังคับใช้ในญี่ปุ่น | รอบบัญชีที่เริ่มในหรือหลัง 1 เมษายน 2024 (IIR ก่อน) |
| ภาษีหลัก | ภาษีนิติบุคคลสำหรับจำนวนภาษีต่ำสุดต่างประเทศต่อรอบบัญชี (IIR) / QDMTT / UTPR |
หากกลุ่มไทยระดับ CP / Charoen Pokphand / SCB เป็นเจ้าของบริษัทย่อยในญี่ปุ่น จะเกิดหน้าที่ยื่นข้อมูลภายใต้ Pillar 2 สถานะการนำ QDMTT (Qualified Domestic Minimum Top-up Tax) มาใช้ในไทยควรตรวจสอบควบคู่ด้วย
สำหรับการคำนวณและเกณฑ์โดยละเอียด กรุณายืนยันล่าสุดจากหน้าภาษีต่ำสุดทั่วโลกของสำนักงานภาษีแห่งชาติ
7. ประเด็นในฝั่งไทย
7-1 ภาษีเงินได้นิติบุคคลของไทยจากเงินปันผลรับ
ตามประมวลรัษฎากรของไทย เงินปันผลที่ได้รับจากบริษัทย่อยต่างประเทศอาจได้รับยกเว้นภายใต้เงื่อนไขกำหนด เงื่อนไขรวมถึงสัดส่วนการถือหุ้น ระยะเวลาการถือ และเงื่อนไข “รายได้ที่เสียภาษีแล้ว” แต่รายละเอียดต้องตรวจสอบจากข้อมูลทางการของกรมสรรพากรของไทย ประมวลรัษฎากร และพระราชกฤษฎีกา/หนังสือเวียนที่เกี่ยวข้อง หากไม่เข้าเงื่อนไข เงินปันผลจะถูกเก็บภาษี CIT ของไทย (อัตรามาตรฐาน 20%) โดยภาษีหัก ณ ที่จ่ายในฝั่งญี่ปุ่นสามารถนำมาเครดิตภาษีต่างประเทศ (FTC) ได้
7-2 Transfer Pricing ของไทย (เริ่มใช้ปี 2019)
มาตรา 71 ทวิ และ 71 ตรี ของประมวลรัษฎากรของไทยนำกฎ Transfer Pricing และภาระเอกสารของไทยมาใช้ บริษัทแม่ไทยต้องจัดทำLocal File สำหรับกรมสรรพากรของไทย สำหรับรายการกับบริษัทย่อยญี่ปุ่น โดยต้องเตรียมการแบบขนานกับเอกสาร Transfer Pricing ของญี่ปุ่น
7-3 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายของไทยเมื่อจ่ายจากไทยไปญี่ปุ่น
รูปแบบการเข้าตลาดมาตรฐาน (เงินปันผลและค่าสิทธิจากบริษัทย่อยญี่ปุ่นไปบริษัทแม่ไทย) มีประเด็นภาษีหัก ณ ที่จ่ายในฝั่งญี่ปุ่น แต่ในทิศทางตรงข้าม (ค่าบริการ ค่าสิทธิ ที่จ่ายจากบริษัทแม่ไทยไปบริษัทย่อยญี่ปุ่น) จะมีประเด็นภาษีหัก ณ ที่จ่ายของไทยตามมาตรา 70 ทวิ ของประมวลรัษฎากร อัตราจำกัดของอนุสัญญาใช้บังคับในทั้งสองทิศทาง
7-4 ภาษี CIT, VAT, SBT ของไทย
| ภาษี | อัตรา |
|---|---|
| CIT ของไทย (มาตรฐาน) | 20% |
| CIT ของไทย (SME / BOI) | มีอัตราลดและยกเว้น |
| VAT | 7% (ขยายโดยพระราชกฤษฎีกาจนถึง 30 กันยายน 2027) |
| SBT (ภาษีธุรกิจเฉพาะ) | แตกต่างตามอุตสาหกรรม |
อัตราและเงื่อนไขการให้สิทธิประโยชน์ในฝั่งไทยควรยืนยันล่าสุดจากกรมสรรพากร
8. ตารางเวลาในทางปฏิบัติ
ตารางที่ 6: เหตุการณ์ภาษีหลักจาก D-0
D-0 ── จัดตั้งบริษัท ได้รับเลขนิติบุคคล
D+7 ── หนังสือแจ้งการจัดตั้ง (สำนักงานภาษี) / ลงทะเบียน Qualified Invoice Issuer
D+30 ── หนังสือแจ้งจัดตั้งสำนักงานจ่ายเงินเดือน (เมื่อเริ่มจ่ายเงินเดือน)
D+90 ── ใบสมัครอนุมัติแบบ Blue Form
ตามที่จำเป็น ── ก่อนจ่ายเงินปันผล/ดอกเบี้ย/ค่าสิทธิ → ยื่น "หนังสือแจ้งใช้สิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อน"
ภายในรอบบัญชี ── จัดทำเอกสาร Transfer Pricing (Local File) พร้อมกัน
สิ้นสุดรอบบัญชี
+2 เดือน ── ยื่นแบบสุดท้ายภาษีเงินได้นิติบุคคล / ภาษีการบริโภค / ภาษีท้องถิ่น
+3 เดือน ── (เมื่อใช้สิทธิขยายเวลายื่น)
สำหรับแบบฟอร์มลงทะเบียนโดยละเอียด ดูเพิ่มเติมที่ตอนที่ 3
9. ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
ตารางที่ 7: ข้อผิดพลาด 8 ข้อและแนวทางรับมือ
| # | ข้อผิดพลาด | แนวทางรับมือ |
|---|---|---|
| 1 | หัก ณ ที่จ่ายอัตรากฎหมายภายในเพราะไม่ได้ยื่น “หนังสือแจ้งใช้สิทธิตามอนุสัญญา” ก่อนจ่าย | บรรจุขั้นตอนการยื่นไว้ในตารางเวลาการจ่ายเงินปันผล/ดอกเบี้ย/ค่าสิทธิ |
| 2 | ลืมกฎ Specified New Establishment ปฏิบัติเหมือนได้รับยกเว้นในปีแรก | ตั้งสมมุติฐานว่าบริษัทย่อย 100% ของกลุ่มบริษัทแม่ขนาดใหญ่เป็นผู้เสียภาษี |
| 3 | ความล่าช้าในการลงทะเบียน Qualified Invoice ทำให้คู่ค้าสูญเสียความไว้วางใจ | ลงทะเบียนเป็น Qualified Invoice Issuer ใกล้กับวันจัดตั้ง |
| 4 | ค่าสิทธิ/ค่าบริการระหว่างบริษัทแม่-ลูกห่างจาก ALP จนถูกประเมิน Transfer Pricing | วิเคราะห์ Benchmark จัดทำ Local File ปรับสัญญาให้สอดคล้อง |
| 5 | กู้ยืมเกินจากบริษัทแม่ไทยจน Thin Capitalization / Earnings Stripping ไม่หักรายจ่าย | ออกแบบสัดส่วนทุน-หนี้ อัตราดอกเบี้ย ระดับ EBITDA ล่วงหน้า |
| 6 | ปฏิบัติเงินปันผลในฝั่งไทยเป็นรายได้แต่ไม่เครดิตภาษีต่างประเทศ / ใช้ยกเว้นโดยไม่เข้าเงื่อนไข | ยืนยันเงื่อนไขยกเว้นในฝั่งไทยกับกรมสรรพากรเสมอ |
| 7 | กลุ่มขนาดใหญ่ภายใต้ Pillar 2 ขาดยื่น QDMTT / รายงาน | ตรวจสอบเกณฑ์ 750 ล้านยูโร ประสานงานกับฝ่ายภาษีกลุ่ม |
| 8 | ใช้คำอธิบายเก่าสำหรับอัตราจำกัดของอนุสัญญา ไม่ตรวจสอบหลังพิธีสาร/MLI | อ้างอิงจากต้นฉบับอนุสัญญาในฐานข้อมูลกระทรวงการต่างประเทศ + สถานะ MLI ทุกครั้ง |
ตอนต่อไป
ตอนสุดท้าย ตอนที่ 6 จะกล่าวถึง แรงงานและการจ้างงาน — พื้นฐานการจ้างงานคนญี่ปุ่นและระเบียบการจ้างงาน: สัญญาจ้างงาน การจัดทำและยื่นระเบียบการจ้างงาน (มาตรา 89 พ.ร.บ. มาตรฐานแรงงาน) ประกันสังคมและประกันแรงงาน ค่าจ้างขั้นต่ำ การควบคุมการทำงานล่วงเวลา (ข้อตกลงตามมาตรา 36) การเลิกจ้างและกฎการไม่ต่อสัญญา และกฎการแปลงสัญญาจ้างมีกำหนดเวลาเป็นไม่มีกำหนดเวลา (มาตรา 18 พ.ร.บ. สัญญาจ้างงาน) จะปิดท้ายซีรีส์ด้วยการสรุปภาพรวม โดยจัดระเบียบประเด็นปฏิบัติด้านแรงงานในญี่ปุ่นที่แตกต่างจาก พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานของไทย
บทความที่เกี่ยวข้อง
- บริษัทไทยขยายธุรกิจสู่ญี่ปุ่น ตอนที่ 1: การเลือกรูปแบบการเข้าตลาด
- บริษัทไทยขยายธุรกิจสู่ญี่ปุ่น ตอนที่ 2: การควบคุมการลงทุนต่างประเทศและกฎหมายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
- บริษัทไทยขยายธุรกิจสู่ญี่ปุ่น ตอนที่ 3: การปฏิบัติด้านการจัดตั้งบริษัท
- บริษัทไทยขยายธุรกิจสู่ญี่ปุ่น ตอนที่ 4: วีซ่า Business Manager — การปฏิรูปครั้งใหญ่ตุลาคม 2025
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับระบบกฎหมายของประเทศญี่ปุ่น ณ เดือนเมษายน 2026 และไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายหรือทางภาษีภายใต้กฎหมายญี่ปุ่นหรือกฎหมายไทย พ.ร.บ. ภาษีนิติบุคคล พ.ร.บ. ภาษีการบริโภค พ.ร.บ. มาตรการพิเศษว่าด้วยภาษีอากร พ.ร.บ. ภาษีท้องถิ่น พ.ร.บ. ภาษีเงินได้ พ.ร.บ. ระเบียบพิเศษเพื่อการบังคับใช้อนุสัญญาภาษี อนุสัญญาภาษีซ้อนญี่ปุ่น-ไทย อนุสัญญาพหุภาคี BEPS (MLI) ประมวลรัษฎากรของไทย และหนังสือเวียนที่เกี่ยวข้องมีการแก้ไขบ่อย อัตราภาษี อัตราจำกัด เกณฑ์ กำหนดเวลา และแบบฟอร์มที่อ้างอิงในบทความนี้อ้างอิงข้อมูลที่เปิดเผย ณ เวลาเขียน กรุณายืนยันตัวเลขและเงื่อนไขล่าสุดกับสำนักงานภาษีแห่งชาติ กระทรวงการคลัง กระทรวงการต่างประเทศ (ต้นฉบับอนุสัญญา) กรมสรรพากร สำนักงานภาษีท้องถิ่น และผู้สอบบัญชีภาษี/CPA สำหรับกรณีเฉพาะ กรุณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่มีคุณสมบัติ สำนักงานของเราทำงานร่วมกับทนายความชาวไทยของ JTJB International Lawyers และทนายความที่มีคุณสมบัติตามกฎหมายญี่ปุ่นและนักบัญชีภาษีในเครือของสำนักงานกฎหมาย Tono, Tanami & Kosada